Mamy trójkę laureatów konkursu Sonata - Narodowego Centrum Nauki. Dr inż. Patrycja Łydżba, dr Tamaghna Hazra i dr inż. Andrzej Nowok otrzymali łącznie prawie 3 mln zł na realizację swoich projektów. 

Sonata skierowana jest do badaczek i badaczy ze stopniem doktora (uzyskanym od 2 do 7 lat przed wystąpieniem z wnioskiem). Program wspiera osoby, które dopiero rozpoczynają karierę naukową i prowadzanie innowacyjnych badań. Projekty mogą trwać 12, 24 lub 36 miesięcy. Budżet obejmuje wynagrodzenia dla wykonawców projektu, koszty badań, a także nowy sprzęt, materiały i wyjazdy związane z realizacją badań. 

W tym roku w programie Sonata Narodowe Centrum Nauki przeznaczy łącznie 342 mln zł na realizację wybranych projektów. Na naszej uczelni dofinansowanie dostanie 11 badaczy (kwota grantów to 13,5 mln zł). 

Nasi laureaci programu Sonata 2026:

Dr Tamaghna Hazra 

„Bozony zablokowane w płaskich pasmach: oparte o geometrię kwantową podejście do nadprzewodnictwa w silnie skorelowanych układach bez krytyczności kwantowej”. Kwota dofinansowania: 1 281 440 zł.

Nadprzewodniki to materiały, które mogą przewodzić prąd elektryczny bez strat energii. Mimo wielu lat badań naukowcy wciąż nie są zgodni, jakie mechanizmy odpowiadają za to zjawisko w materiałach działających w stosunkowo wysokich temperaturach.

Celem projektu dr Hazry jest połączenie dwóch konkurencyjnych teorii opisujących silnie skorelowane nadprzewodnictwo. Badacze wykorzystają układy z tzw. płaskimi pasmami energetycznymi, w których elektrony zachowują się w nietypowy sposób.

Wyniki mogą przybliżyć naukowców do stworzenia spójnego opisu jednego z najważniejszych zjawisk współczesnej fizyki materii.

Dr inż. Andrzej Nowok

„Znakowanie izotopowe: nowy etap w rozszyfrowywaniu przejść fazowych i dynamiki molekularnej w perowskitach hybrydowych”. Kwota dofinansowania: 1 115 568 zł.

Organiczno-nieorganiczne związki perowskitowe należą do najbardziej obiecujących materiałów nowej generacji, determinujących rozwój przyszłych technologii fotowoltaicznych i optoelektronicznych. Za ich właściwościami kryje się dynamiczny świat cząsteczek i jonów zdolnych do szybkich ruchów, silnie zależnych od warunków zewnętrznych i przyłożonego pola elektrycznego.

W swoim projekcie dr Nowok odsłoni mechanizmy rządzące tymi procesami wykorzystując znakowanie izotopowe (zastąpienie wybranych atomów wodoru cięższym deuterem). Pozwoli to precyzyjnie wskazać ruchy molekularne odpowiedzialne za przejścia fazowe oraz kluczowe właściwości dielektryczne.

Wyniki otworzą drogę do projektowania materiałów o lepiej kontrolowanych parametrach funkcjonalnych.

 Dr inż. Patrycja Łydżba

„Wrażliwość na zaburzenia i dynamika w układach kwantowych, które są prawie całkowalne lub wykazują fragmentację przestrzeni Hilberta”. Kwota dofinansowania: 327 523 zł.

Większość zamkniętych układów kwantowych ulega termalizacji, czyli traci pamięć o szczegółach stanu początkowego. Nie zawsze jest to korzystne, np. w kontekście pamięci kwantowych.

Najlepiej przebadanymi układami, które nie termalizują, są układy całkowalne, posiadające ekstensywną liczbę lokalnych zasad zachowania. Układy te są bardzo wrażliwe na zaburzenia i projekt ma na celu zbadanie tej wrażliwości.

Inną klasą układów nietermalizujących są te z fragmentacją przestrzeni Hilberta, których Hamiltonian, kiedy zapisany w lokalnej bazie, rozpada się na wiele bloków. Badania mają odpowiedzieć na pytanie, czy różnią się one fundamentalnie od układów całkowalnych oraz co dokładnie utrudnia w nich utratę pamięci.